PARTNER PORTALU
  • BGK

Katowicka wystawa poświęcona dawnej gminie Janów

  • PAP    5 kwietnia 2013 - 07:44
Katowicka wystawa poświęcona dawnej gminie Janów

Fotografie, dokumenty, kije golfowe i laska sołtysia – to niektóre z eksponatów zgromadzonych na wystawie poświęconej dawnej gminie Janów, która zostanie w piątek otwarta w Muzeum Historii Katowic.




W skład gminy Janów wchodziły w przeszłości osiedla górnicze Giszowiec i Nikiszowiec. Obecnie to trzy dzielnice Katowic. Kluczowe znaczenie dla ich rozwoju miała spółka Giesche - właściciel miejscowych zakładów pracy, przede wszystkim kopalni pod tą nazwą, która wybudowała dla swoich pracowników osiedla patronackie.

Janów, założony w pierwszej połowie XVIII w., był początkowo niewielką, leśną osadą położoną nad rzeczką Boliną, od 1874 r. - samodzielną gminą. Jej terytorium i liczba mieszkańców znacznie powiększyły się w 1924 r., gdy włączono do niej dwa wzorcowe osiedla górnicze - Giszowiec i Nikiszowiec - tworzące wcześniej obszar dworski należący do spółki Giesche.

Miejscowości wchodzące w skład gminy różniły się typem zabudowy i gęstością zaludnienia, miały własne szkoły i inne budynki użyteczności publicznej. Element bardzo silnie spajający je stanowiła jednak kopalnia „Giesche", działająca do dziś jako kopalnia „Wieczorek". Pod koniec 1936 r. 2437 zatrudnionych w niej osób mieszkało na terenie Janowa, Giszowca oraz Nikiszowca.

Spółka, która najpierw nosiła miano Georg von Giesche's Erben, a następnie Giesche SA - była także właścicielką 95 proc. gruntów i 86 proc. pomieszczeń mieszkalnych na terenie gminy.

Do niej należały m.in. elektrownia św. Jerzego, zaopatrująca całą gminę w prąd, pasażerska kolej wąskotorowa, nazywana powszechnie Balkanem, oferująca bezpłatną podróż pomiędzy Giszowcem i szybem „Wojciech" w Szopienicach, budynki pralni i łaźni w Giszowcu i Nikiszowcu.

Spółka miała ogromny udział w budowie kościoła katolickiego pw. św. Anny dla parafii obejmującej wszystkie miejscowości gminy. Była też największym mecenasem, wspierającym kluby sportowe i inne organizacje społeczne.

„Z całą pewnością taki rozwój Janowa, Giszowca i Nikiszowca nie byłby możliwy bez spółki Giesche. Działał tu nawet klub golfowy. Szczególne zasługi położył dla tych terenów dyrektor spółki Anton Uthemann, choć pełnił tę funkcję zaledwie 8 lat.

Był to człowiek z pasją budowniczego i ze społeczną wizją - wiedział, że człowiek zadowolony z otoczenia, z życia w danym miejscu, chce się z nim wiązać" - powiedziała PAP komisarz wystawy Joanna Tofilska.

Majątek spółki Giesche został upaństwowiony w 1945 r., gmina Janów swoją odrębność administracyjną zachowała tylko trochę dłużej. W 1951 r. została włączona do Szopienic, które otrzymały wówczas prawa miejskie, a w 1960 r. wraz z nimi stała się częścią Katowic.

Kilka lat temu grupa mężczyzn, którzy odkupili od kolekcjonera przedwojenne akcje spółki Giesche, wystąpili na tej podstawie z żądaniem odszkodowania lub zwrotu majątku firmy wartego - według ich wyceny - 341 mln zł.

Ich żądania dotyczyły ok. 30 proc. aktualnej powierzchni Katowic. Zostali oskarżeni o próbę oszustwa i wyłudzenia, ich proces toczy się przed warszawskim sądem okręgowym.

 

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)
FORUM TYMCZASOWO NIEDOSTĘPNE
Ze względu na ciszę wyborczą komentowanie zostało wyłączone.

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.