PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

"Wawel odzyskany" – nowa wystawa stała o renowacji królewskiej rezydencji

  • PAP/PSZ    27 stycznia 2020 - 18:38

W Zamku Królewskim na Wawelu otwarto w poniedziałek nową wystawę stałą "Wawel odzyskany". Pokazuje, w jaki sposób w XX wieku przywrócono świetność rezydencji królewskiej po latach dewastacji przez zaborców i jak śmiałe pomysły mieli artyści m.in. Stanisław Wyspiański i Władysław Ekielski.




Gdyby wizje te zrealizować, monumentalna rzeźba Pochód na Wawel Wacława Szymanowskiego mogłaby zamykać dziedziniec arkadowy od zachodu, a w sali senatorskiej zamiast arrasów wisiałby "Hołd pruski" Jana Matejki w otoczeniu kopii chorągwi krzyżackich zdobytych pod Grunwaldem. Koncepcji tych jednak nie zrealizowano.

Wystawa "Wawel odzyskany" poświęcona jest dziejom wzgórza od utraty niepodległości w 1795 r. - kiedy po III rozbiorze Polski Wawel zaadaptowano na koszary i otoczono fortyfikacjami, a niektóre budynki wyburzono i wzniesiono nowe - aż do czasów współczesnych. Ekspozycja to także opowieść o wysiłkach podjętych na rzecz restauracji królewskiej rezydencji po jej odzyskaniu z rąk Austriaków.

Po uznaniu zamku za rezydencję cesarza Franciszka Józefa I rozpoczął się proces wycofywania ze wzgórza wojsk austro-węgierskich(1905-11), co umożliwiło polskim architektom rozpoczęcie prac restauracyjnych. Prowadzili je przed II wojną światową Zygmunt Hendel i Adolf Szyszko-Bohusz.

"Pomimo utraty niepodległości naród polski nigdy nie zapomniał o Wawelu. On zawsze spełniał funkcję państwowotwórczą. Pielgrzymowały tu wycieczki z wszystkich trzech zaborów i dzięki istnieniu Wawelu oraz próbie odtworzenia go ułatwiona została rola odbudowy państwa polskiego. Chcemy na tej wystawie pokazać, jak wielcy konserwatorzy i wybitnie architekci doprowadzili Wawel do dzisiejszej świetności. Sięgamy aż do roku 2020, nie pomijając tych koncepcji artystycznych, które nie zostały zrealizowane" - mówiła dziennikarzom Halina Billik, która wspólnie ze Zdzisławą Chojnacką i Agnieszką Janczyk przygotowała scenariusz wystawy.

"Polacy zawsze marzyli o odzyskaniu Wawelu. Widać to było w obrazach artystów i w ich wizjach. Jesienią 1904 roku Stanisław Wyspiański wraz z Władysławem Ekielskim zaczął pracować nad projektem Akropolis - zabudowy Wzgórza Wawelskiego. Obaj chcieli wyburzyć zabudowania poaustriackie i na ich miejscu wznieść nowe gmachy. Chcieli uczynić z Wawelu centrum Polski - polityczne, kulturalne i duchowe" - mówiła Agnieszka Janczyk.

Zdzisława Chojnacka przypomniała, że w latach międzywojennych zamek był przygotowywany do dwóch funkcji: rezydencji głowy państwa i muzeum, a kiedy Szyszko-Bohusz w 1921 r. zainicjował społeczną zbiórkę pieniędzy na renowacje, ofiarność społeczeństwa okazała się olbrzymia. Sprzedano 6,3 tys. cegiełek. Przy aranżacji wnętrz zatrudniono wybitnych architektów m.in. Xawerego Dunikowskiego, Felicjana Szczęsnego-Kowarskiego i Zygmunta Waliszewskiego. Porządkowania wzgórza nie udało się ukończyć przed 1939 rokiem.

Na wystawie można zobaczyć m.in. trójwymiarowy model Akropolis i odbyć multimedialną wycieczkę po wzgórzu zabudowanym zgodnie z wizją Wyspiańskiego i Ekielskiego oraz poznać cztery późniejsze koncepcje zagospodarowania wzgórza autorstwa Szyszko-Bohusza. Zwiedzający zobaczą także "Głowy wawelskie" wyrzeźbione przez Xawerego Dunikowskiego, widoki Wawelu namalowane przez różnych artystów, elementy architektoniczne, projekty i zdjęcia dokumentujące prace konserwatorskie. Wiele archiwaliów została zdigitalizowana.

Prof. Jan Ostrowski - były dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu - zwrócił uwagę, że multimedia - nieobecne w historycznych pomieszczeniach zamku - zostały tutaj wykorzystane do realizacji "Wawelu odzyskanego". "Ta wystawa jest kontrapunktem w stosunku do ekspozycji +Wawel zaginiony+ - tam pokazujemy utratę pewnych elementów, które składały się na całość zespołu zabytkowego Wawelu, tu widzimy próbę ich odtwarzania na różne sposoby" - mówił prof. Ostrowski.

Nowa wystawa stała została urządzona w ramach większego projektu "Wawel - dziedzictwo dla przyszłości". Jego całkowita wartość to 30 mln zł, z czego dofinansowanie UE to niemal 21,4 mln zł, a 3,7 mln zł podchodzi ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dzięki tym środkom m.in. powstało Wawelskie Centrum Multimedialne, zainstalowano windę dla niepełnosprawnych, wykonano nowe gabloty do Skarbca Koronnego i przeprowadzono konserwację XV-wiecznego obrazu "Madonna w płaszczu opiekuńczym" włoskiego malarza Giovanniego da Gaeta.

Do końca marca bilet na wystawę "Wawel odzyskany" kosztuje tylko 1 zł.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA


Bezprecedensowe w skali Europy forum wielowątkowej dyskusji dotyczącej kluczowych zagadnień dla systemów opieki zdrowotnej. Już 5-6 marca 2020 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.



×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.