PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

Żywiec: Zabytkowy cmentarz żydowski zostanie uporządkowany

  • PAP/AT    5 czerwca 2019 - 12:14
Żywiec: Zabytkowy cmentarz żydowski zostanie uporządkowany
Cmentarz żydowski w Żywcu (fot. wikipedia.org/Adam midor)

Cmentarz żydowski w Żywcu jest gruntownie porządkowany. Ostatnio wybudowana została nowa, okazała brama wejściowa, a teren został oświetlony - powiedziała szefowa bielskiej Gminy Żydowskiej Dorota Wiewióra. Prace finansuje przedsiębiorca z Żywiecczyzny.




  • Żywiecki cmentarz żydowski przez wiele lat niszczał. Sytuacja zmieniła się, gdy wiosną 2018 roku kontakt z Gminą Żydowską nawiązał przedsiębiorca z Żywiecczyzny.
  • Prace porządkowe w Żywcu nadal trwają. Wiewióra powiedziała, że termin ich zakończenia nie został ustalony.
  • Kilkanaście lat temu samorząd Żywca przeznaczył 30 tys. zł na uporządkowanie cmentarza. Rozebrano wówczas m.in. ruiny domu przedpogrzebowego. Wojewoda śląski wyasygnował pieniądze na odrestaurowanie macewy na grobie por. Munka.

"W jednym miejscu cmentarza zgromadzone są nagrobki. Nie wiadomo, w których miejscach je ustawić. Dlatego planujemy jeszcze powstanie lapidarium. Prace na kirkucie zatem jeszcze nieco potrwają" - powiedziała Dorota Wiewióra.

Żywiecki cmentarz żydowski przez wiele lat niszczał. Ponad ziemię wystawało zaledwie kilka macew. Pożar strawił dom przedpogrzebowy. Niszczało ogrodzenie, a teren porastały chwasty. Sytuacja zmieniła się, gdy wiosną ub. roku kontakt z Gminą Żydowską nawiązał przedsiębiorca z Żywiecczyzny.

"Zaproponował, że sfinansuje gruntowne uporządkowanie cmentarza. Myśleliśmy, że chodzi tylko o zieleń, ale okazało się, że nasz dobrodziej ma znacznie szersze plany. Między innymi jego pracownicy wyjęli z ziemi macewy. Nie przypuszczaliśmy, że jest ich tak dużo. Okazało się, że zajmują prawie cały cmentarz" - mówiła w ub.r. Dorota Wiewióra.

Czytaj tez: Konin chce zbudować nowy cmentarz w formule partnerstwa publiczno-prywatnego

Prace porządkowe w Żywcu nadal trwają. Wiewióra powiedziała, że termin ich zakończenia nie został ustalony.

Pierwsi Żydzi w okolicy Żywca pojawili się w XVII w. W 1626 r. królowa Konstancja, druga żona króla Zygmunta III Wazy, wydała zakaz ich osiedlania się w mieście. Mieszkali zatem w okolicznych miejscowościach, m.in. w Zabłociu, gdzie zlokalizowany jest kirkut. Współcześnie jest to dzielnica Żywca. Z początkiem XX w. mieszkało tam ok. 2,5 tys. osób wyznania mojżeszowego.

Na kirkucie spoczywa m.in. Walter Munk. Podczas I wojny światowej był oficerem rezerwy armii austro-węgierskiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i walczył z bolszewikami. Podczas obrony Zamościa przed konnicą Budionnego Munk dowodził artylerią pociągu pancernego "Zagończyk". 31 sierpnia 1920 r. został ciężko ranny. Zmarł niespełna miesiąc później w łódzkim szpitalu. Za udział w obronie Zamościa został odznaczony krzyżem Virtuti Militari.

Spoczywają tam również przodkowie karmelity bosego o. Daniela Rufeisena, urodzonego w żydowskiej rodzinie na Żywiecczyźnie, ocalonego z Zagłady.

Kirkut funkcjonował do 1939 r. Istnieją przypuszczenia, że spoczywają na nim także ofiary getta utworzonego przez Niemców w Zabłociu. W czasie wojny hitlerowcy użyli znaczną część macew do regulacji pobliskiego potoku. Inne, w tym marmurowy nagrobek rabina Nachmana Hirscha Bau'a, rozkradziono już po wojnie. Wciąż wiele się ich jednak zachowało. Najstarsze pochodzą z XIX w.

Podczas II wojny Niemcy zamordowali 95 proc. Żydów żywieckich.

Bielska Gmina Żydowska opiekuje się kilkunastoma nekropoliami na Podbeskidziu. Nie byłaby w stanie udźwignąć ciężaru finansowego prac na taką skalę, jak w Żywcu. Zrzesza zaledwie ok. 50 członków.

Kilkanaście lat temu samorząd Żywca przeznaczył 30 tys. zł na uporządkowanie cmentarza. Rozebrano wówczas m.in. ruiny domu przedpogrzebowego. Wojewoda śląski wyasygnował pieniądze na odrestaurowanie macewy na grobie por. Munka.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (2)

  • kto uporządkuje ?, 2019-06-19 06:39:49

    CIEKAW JESTEM, CZY IZRAEL PRZEZNACZYŁ JAKIEŚ PIENIĄDZE NA CMENTARZE ŻYDOWSKIE W POLSCE, czy Żydzi przyjeżdżają z zagranicy aby dbać o cmentarze swoich przodków, ile swoich pieniędzy przeznaczyła gmina żydowska na te cmentarze, czy Żydzi sprzątają te cmentarze.
  • Irek, 2019-06-17 16:32:26

    Artykuł zawiera jedno "niedopatrzenie" - kirkut w Żywcu-Zabłociu został społecznie uporządkowany pomiędzy 2000 a 2005 rokiem z inicjatywy i przy udziale Marka Kupczaka i Ireneusz Jeziorskiego. Dopiero (pod ich wielokrotnych zabiegach) miasto ogrodziło cmentarz i dodano tablicę poświęconą M...unkowi. Gdyby nie ten wysiłek wielu osób, dziś renowacja (która ma miejsce teraz) byłaby niemożliwa.  rozwiń

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.